Poveravanje obavljanja komunalne delatnosti gradskog i prigradskog prevoza putnika na teritoriji opštine Malo Crniće putem javno-privatnog partnerstva sa elementima koncesije

KONCESIONI AKT PREVOZ MALO CRNIĆE - FINAL - (1).docx KONCESIONI AKT ZA POVERAVANJE OBAVLJANJA KOMUNALNE DELATNOSTI GRADSKOG I PRIGRADSKOG PREVOZA PUTNIKA NA TERITORIJI OPŠTINE MALO CRNIĆE Mart, 2026. godine OBRAĐIVAČ: CMN - Centar za menadžment d.o.o. Beograd U skladu sa Ugovorom o nabavci Konsultantskih (savetodavnih usluga) u izradi pripreme predloga projekta javno-privatnog partnerstva, odnosno koncesionog akta za obavljanje delatnosti javnog prevoza putnika na teritoriji opštine Malo Crniće, broj 404-109/2025-4 od 16.04.2025, Studijom opravdanosti i dostavljenim podacima SADRŽAJ PREDLOG KONCESIONOG AKTA POJAM KONCESIJE str. POJAM KONCESIJE 4 PREDMET KONCESIJE I CILJEVI 4 2.1. Osnovni podaci o opštini Malo Crniće 7 2.2. Trenutno stanje i predlog budućeg stanja 10 2.3. Definisanje mreže linija 12 2.4. Statički i dinamički elementi linija u novom sistemu 20 2.5. Redovi vožnje i predviđeni broj kilometara 24 2.6. Ciljevi projekta 26 3. RAZLOZI ZA DAVANJE KONCESIJE I OBRAZLOŽENJE DUŽINE TRAJANJA KONCESIJE 29 4.EVENTUALNO ODUZIMANJE POVERENIH POSLOVA 33 5.UTICAJ KONCESIONE DELATNOSTI NA ŽIVOTNU SREDINU, NA INFRASTRUKTURU I DRUGE PRIVREDNE OBLASTI, NA EFIKASNO FUNKCIONISANJE TEHNIČKO-TEHNOLOŠKIH SISTEMA 35 6.MINIMALNE TEHNIČKE, FINANSIJSKE I ISKUSTVENE KVALIFIKACIJE KOJE UČESNIK U POSTUPKU MORA DA ISPUNJAVA DA BI MU SE OMOGUĆILO UČESTVOVANJE U POSTUPKU IZBORA KONCESIONARA I PREGOVARANJA 46 7.VREDNOST PROJEKTA I ROK TRAJANJA KONCESIJE 54 8. PODACI O POTREBNIM NOVČANIM I DRUGIM SREDSTVIMA I DINAMICI NJIHOVOG ULAGANJA, NAČIN PLAĆANJA, DAVANJA GARANCIJA ILI DRUGIH SREDSTAVA OBEZBEĐENJA ZA IZVRŠAVANJE KONCESIONIH OBAVEZA, PRAVA I OBAVEZE PREMA KORISNICIMA USLUGA KOJE SU PREDMET KONCESIJE I PITANJA VEZANA ZA PODNOŠENJE PRIGOVORA OD STRANE TIH KORISNIKA, PITANJA USLOVA I NAČINA VRŠENJA NADZORA I CENE I OPŠTI USLOVE ZA KORIŠĆENJE DOBARA I OBAVLJANJE DELATNOSTI 55 8.1. Podaci o potrebnim novčanim i drugim sredstvima i dinamici njihovog ulaganja, način plaćanja, davanja garancija ili drugih sredstava obezbeđenja za izvršavanje koncesionih obaveza 55 8.2. Prava i obaveze koncesionara prema korisnicima usluga koje su predmet koncesije i pitanja vezana za podnošenje prigovora od strane tih korisnika, pitanja uslova i načina vršenja nadzora 57 8.3. Koncesiona naknada 57 9. ANALIZA PROJEKTOVANIH RASHODA, PRIHODA I NAČIN FINANSIRANJA 58 10. ANALIZA RIZIKA PROJEKTA 71 11. PRAVA I OBAVEZE JAVNOG I PRIVATNOG PARTNERA 77 12. JAVNI UGOVOR 81 13. PLANIRANA DINAMIKA RAZVOJA PROJEKTA 87 14. PRILOZI 88 POJAM KONCESIJE Članom 10. stav 1. Zakona o javno-privatnom partnerstvu i koncesijama („Službeni glasnik RS“, br. 88/2011, 15/2016 i 104/16) je definisano da je koncesija, u smislu ovog zakona, ugovorno ili institucionalno JPP sa elementima koncesije u kome je javnim ugovorom uređeno komercijalno korišćenje prirodnog bogatstva, dobra u opštoj upotrebi koja su u javnoj svojini, odnosno dobra u svojini javnog tela ili obavljanje delatnosti od opšteg interesa, koje javni partner ustupa privatnom partneru, na određeno vreme, pod posebno propisanim uslovima, uz plaćanje koncesione naknade od strane privatnog, odnosno javnog partnera, pri čemu privatni partner snosi rizik vezan za komercijalno korišćenje predmeta koncesije. Članom 10. stav 2. Zakona o javno-privatnom partnerstvu i koncesijama („Službeni glasnik RS“, br. 88/2011, 15/2016 i 104/16) propisano je da su posebni oblici koncesije, koncesija za javne radove i koncesija za javne usluge. Članom 10. stav 4. Zakona o javno-privatnom partnerstvu i koncesijama („Službeni glasnik RS“, br. 88/2011, 15/2016 i 104/16) određeno je da koncesija za javne usluge, u smislu ovog zakona, jeste ugovorni odnos istovetan ugovoru o javnoj nabavci usluga u skladu sa zakonom kojim se uređuju javne nabavke, ako se naknada za pružene usluge sastoji ili od samog prava na komercijalno korišćenje, odnosno pružanje usluga ili tog prava zajedno sa plaćanjem. 2. PREDMET KONCESIJE I CILJEVI Predmet sprovođenja projekta je poveravanje obavljanja komunalne delatnosti javnog (gradskog i prigradskog) prevoza putnika na teritoriji opštine Malo Crniće u celini, privatnom partneru. Organizacija obavljanja javnog linijskog prevoza putnika na teritoriji opštine Malo Crniće je u nadležnosti lokalne samouprave, što je definisano odredbama Zakona o prevozu putnika u drumskom saobraćaju („Službeni glasnik RS“, br. 68/2015, 41/2018, 44/2018 – dr.zakon, 83/2018, 31/2019 i 9/2020), Zakona o lokalnoj samoupravi („Službeni glasnik RS“, br. 129/2007, 83/2014 – dr.zakon, 101/2016 – dr.zakon, 47/2018 i 111/2021 – dr.zakon), Zakona o komunalnim delatnostima („Službeni glasnik RS“, br. 88/2011, 104/2016 i 95/2018, 94/2024), kao i odredbama Odluke o javnom gradskom i prigradskom prevozu putnika na teritoriji opštine Malo Crniće (“Sl. glasnik opštine Malo Crniće”, br. 7/2019). Osnovni razlog poveravanja delatnosti javnog linijskog prevoza putnika na teritoriji opštine Malo Crniće, koja će biti ponuđena privatnom partneru putem javnog konkursa, proizilazi prevashodno iz iskustava koja su stečena u prethodnom periodu obavljanja delatnosti prevoza putnika. Opština Malo Crniće zauzima površinu od 269 km² i obuhvata 19 naselja, a sedište opštine je naselje Malo Crniće. Po podacima popisa iz 2022. godine, ukupan broj stanovnika na teritoriji čitavog opštine je 8986. Udaljenost naseljenih mesta od administrativnog centra i puteva kreće se u rasponu do oko 20 kilometara. Organizovanjem javnog linijskog prevoza na način koji je predmet ove koncesije obezbeđuje se prevoz svim kategorijama stanovništva, sa svih delova teritorije u adekvatnim terminima i na način koji zadovoljava potrebe svake pojedinačne kategorije u pogledu obima i vremena prevoza. Kako opština nema javno preduzeće koje se bavi obavljanjem delatnosti javnog linijskog prevoza putnika, neophodno je sprovesti postupak realizacije projekta javno-privatnog partnerstva sa elementima koncesije za obavljanje delatnosti od opšteg interesa iz svoje nadležnosti, odnosno poveravanja obavljanja komunalne delatnosti linijskog prevoza putnika javnom saobraćaju na teritoriji opštine malo crniće, a shodno odredbama Zakona o javno-privatnom partnerstvu i koncesijama („Službeni glasnik RS“, br. 88/2011, 15/2016 i 104/2016). Poveravanjem obavljanja komunalne delatnosti linijskog prevoza putnika u javnom saobraćaju na teritoriji opštine Malo Crniće, značajno je sa aspekta obezbeđivanja adekvatnog prevoza đaka do školskih ustanova, radnika do radnih mesta, i drugih kategorija građana koji iskazuju zahteve za korišćenjem usluga javnog prevoza putnika za dolazak do biranih odredišta, čime se stvaraju potrebni uslovi za normalno funkcionisanje i svakodnevnu komunikaciju građana, naročito socijalno ugroženih grupa i starih, samačkih domaćinstava koja nemaju drugu alternativu prevoza do administrativnog centra. U funkcionisanju javnog prevoza putnika koristi se mreža putne infrastukture na teritoriji opštine Malo Crniće, odnosno postojeći državni i lokalni putevi. Reč je uglavnom o novoizgrađenim i putevima na kojima su vršene rekonstrukcije skorijeg datuma. Isti je u funkciji omogućavanja mobilnosti i pristupačnosti svim socijalnim kategorijama stanovništva. Takođe, u funkciji je povećanja mobilnosti svih građana uz racionalno korišćenje prostornih, ekonomskih i ekoloških resursa predmetnog prostora. Činjenica je i da je s obzirom na broj putnika, cenu vozila, plate zaposlenih i druge izdatke, formiranje javnog preduzeća ekonomski neodrživo, posebno imajući u vidu veliku pređenu kilometražu sa jedne strane i relativno male prihode sa druge strane. Predmet javnog ugovora koji će, po sprovedenom postupku javne nabavke, javni partner zaključiti sa privatnim partnerom je poveravanje obavljanja komunalne delatnosti javnog prevoza putnika na teritoriji opštine Malo Crniće. Predlogom Koncesionog akta, na teritoriji opštine Malo Crniće, predviđene su sledeće linije javnog prevoza: L1Salakovac izlaz-Malo Crniće-Crljenac-Kula-Boževac- Kobilje-Aljudovo L2Salakovac izlaz-Kravlji Do-Toponica-Vrbnica L3Salakovac izlaz-Salakovac-Šapine-Smoljinac-Malo Gradište L4Salakovac izlaz-Salakovac-Smoljinac-Šapine-Zabrega- Boževac-Kobilje L5Boževac-Kula-Aljudovo-Kobilje-Kula-Boževac L6Boževac-Veliko selo-Boževac L7Boževac-Zabrega- Boževac L8Salakovac izlaz-Salakovac-Malo Crniće-Toponica-Vrbnica 2.1. Osnovni podaci o opštini Malo Crniće Opština Malo Crniće je jedinica lokalne samouprave u istočnom delu Srbije, smeštena u Braničevskom okrugu. Kao deo centralne Srbije, ova opština predstavlja tipičan primer područja sa izraženim poljoprivrednim karakterom, ali i sa značajnim potencijalima za razvoj turizma, usluga i isticanje kulturnog nasleđa. Sedište opštine je naselje Malo Crniće, a opština ukupno obuhvata 19 naseljenih mesta. Teritorija opštine je bogata plodnim ravnicama, koje preseca reka Mlava. Smeštena je u blizini važnih saobraćajnih koridora, što je čini strateški povoljnom lokacijom povezanom sa Požarevcom i Beogradom. Stanovništvo Prema zvaničnim rezultatima Popisa stanovništva 2022. godine, Opština Malo Crniće ima 8.986 stanovnika, od čega sedište opštine, naselje Malo Crniće, broji 624 žitelja. U odnosu na Popis 2011. godine, primetan je pad broja stanovnika, koji je nešto izraženiji od republičkog proseka. Ovaj demografski trend posledica je dugogodišnjeg negativnog prirodnog priraštaja, odlaska mladih u veće gradove i postepenog starenja stanovništva. U nastavku je dat pregled svih naselja u opštini sa brojem stanovnika prema Popisu iz 2022. godine: Opština Malo Crniće 8986 (ukupno) Aljudovo 87 Batuša 387 Boževac 1136 Veliko Selo 275 Veliko Crniće 612 Vrbnica 250 Zabrega 111 Kalište 318 Kobilje 473 Kravlji Do 212 Kula 441 Malo Gradište 246 Malo Crniće (sedište opštine) 624 Salakovac 613 Smoljinac 1199 Toponica 624 Crljenac 607 Šapine 675 Šljivovac 96 Površina i geografski položaj Površina Opštine Malo Crniće iznosi tačno 269 kvadratna kilometra (km2), što je čini relativno kompaktnom teritorijom u poređenju sa brojem stanovnika i susednim opštinama. Ova površina se prostire u centralnom delu Braničevskog okruga, u plodnoj dolini reke Mlave. Centar opštine, koordinate 44°33′ severne geografske širine i 21°17′ istočne geografske dužine, nalazi se na visini od oko 150-200 metara nadmorske visine, što obezbeđuje blagu klimu i odlične uslove za poljoprivredu. Geografski položaj je izuzetno povoljan: opština se graniči sa Požarevcem na severozapadu (dužina granice oko 17 km), Velikim Gradištem na severoistoku, Kučevom na istoku, Petrovcem na Mlavi na jugu i Žabarima na jugozapadu. Ova lokacija omogućava lak pristup magistralnim i regionalnim putevima, uključujući put Požarevac–Petrovac na Mlavi i deonice prema Beogradu i Majdanpeku. Reka Mlava teče kroz centralni deo opštine, stvarajući široku ravnicu poznatu kao Stiška ravnica, koja je idealna za intenzivno gajenje useva. Teren je uglavnom ravničarski, sa blagim uzvišenjima na periferiji, što doprinosi raznovrsnosti biljnog i životinjskog sveta. Klima je kontinentalna, sa prosečnim temperaturama za pripadajuće klimatsko podneblje, dovoljnim padavinama (oko 600 mm) i dugim vegetacionim periodom, što je ključno za poljoprivrednu produktivnost. Udaljenost od Beograda (100 km) i drugih velikih centara čini je pogodnom za vikend-turizam, dok blizina Požarevca obezbeđuje administrativnu i trgovinsku podršku. Privreda Privreda Opštine Malo Crniće bazirana je na poljoprivredi i uslugama, koje predstavljaju osnovne grane i izvor prihoda za većinu stanovništva opštine. Sa ukupne površine od 269 km², čak 84,6% je poljoprivredno zemljište – oko 23.000 hektara oranica, voćnjaka i pašnjaka. Ovaj visok procenat poljoprivrednog zemljišta čini Malo Crniće liderom u Braničevskom okrugu po tom parametru. Glavne kulture su žitarice (pšenica, kukuruz), industrijsko bilje (suncokret, soja), voće (jabuke, šljive) i povrće, sa porastom fokusa poslednjnih godina na organsku proizvodnju zbog čiste okoline. Stočarenje je manje razvijeno, ali uključuje gajenje stoke za mleko i meso, kao i pčelarstvo. Industrija je slabije zastupljena, sa nekoliko manjih pogona za preradu raznih sirovina i drugih proizvoda. Trgovina i usluge se odvijaju u centru sedišta Malo Crniće, gde se nalaze lokalni marketi, zanatske radionice i osnovne zdravstvene i obrazovne ustanove. Lokalna uprava radi na privlačenju investicija kroz državne subvencije za poljoprivredu i razvoj MSP. Potencijali leže u ekoturizmu i agroturizmu, gde se mogu kombinovati poljoprivredni proizvodi sa turističkom ponudom. Ukupan BDP po stanovniku je niže od proseka Srbije, što se ogleda u statusu nerazvijene opštine. Prema dostupnim podacima APR-a, opština Malo Crniće spada u 4. kategoriju po stepenu razvijenosti. U periodu od 2022. do 2024. godine broj zaposlenih u opštini se blago kretao, sa rastom u 2023. i blagim padom u 2024. godini, dok je broj nezaposlenih imao jasan silazni trend, smanjujući se sa 204 lica u 2022. na 145 u 2025. godini. Istovremeno, prosečne neto zarade su kontinuirano rasle, od 56.036 dinara u 2022. do 73.077 dinara u 2024. godini, što ukazuje na postepeno jačanje ekonomskih prilika u lokalnoj zajednici. Broj aktivnih privrednih društava u opštini je relativno stabilan, krećući se između 76 i 77 u posmatranom periodu. Broj novoosnovanih društava varira, ali pokazuje umerene oscilacije bez većih odstupanja, dok se broj brisanih ili ugašenih društava održava na niskom nivou (2–3 godišnje). Ovi pokazatelji upućuju na stabilno, mada ograničeno dinamično, poslovno okruženje. Broj aktivnih preduzetnika beleži stabilan rast, od 346 u 2022. godini do 386 u 2025. godini. Broj novootvorenih radnji varira po godinama, dok istovremeno broj ugašenih ostaje ujednačen i umeren. Ukupno posmatrano, sektor preduzetništva pokazuje pozitivan trend i rastuću aktivnosti na lokalnom nivou. Turizam i znamenitosti Turizam u Opštini Malo Crniće još uvek nije u potpunosti iskorišćen, ali predstavlja jedan od ključnih potencijala za ekonomski razvoj. Opština ima sve veći značaj kao destinacija za seoski i ekološki turizam, zahvaljujući lepoj prirodi, istorijskim spomenicima i blizini većih administrativnih centara. Turistička organizacija Opštine Malo Crniće radi na promociji ovih vrednosti, organizujući manifestacije poput “Sa izvora bistre vode”, planinarskih tura i posela gde se promoviše tradicionalna lokalna kuhinja. Posetioci mogu uživati u agroturizmu – boravkom na domaćinstvima poput domaćinstva “Continental”, degustacija domaće hrane i vina od lokalnih sorti grožđa. Prirodni resursi poput reke Mlave i okolnih šuma nude mogućnosti za lov i ribolov, dok je jezero Zaova idealno za odmor i vodene sportove. Turizam je sezonski, sa vrhuncem leti, i doprinosi lokalnoj ekonomiji kroz smeštaj u seoskim domaćinstvima i ugostiteljskim objektima. U budućnosti, očekuje se razvoj "zelenog turizma" uz podršku državnih programa, što bi moglo zaposliti mlade i smanjiti migracije. Opština Malo Crniće je bogata kulturnim i istorijskim znamenitostima, koje svedoče o viševekovnoj prošlosti regiona. Jedna od najvažnijih je Manastir Zaova, smešten u živopisnoj dolini, podignut 14. veku, pomenut u 15. veku u osmanskim izvorima. Ovaj manastir, posvećen Svetom arhangelu Mihailu i Gavrilu, predstavlja dragulj srpske srednjovekovne arhitekture sa freskama i ikonama iz perioda 19. veka. Okružen šumom i potocima, on je mesto hodočašća, koje privlači brojne vernike i turiste. Druga značajna znamenitost je Jezero Zaova, veštačko jezero nastalo branama na potoku, okruženo netaknutom prirodom. Idealno za piknike i fotografiju, jezero je stanište raznovrsnog bilja i ptica. Manastir Bradača, iz 15. veka, je još jedan duhovni centar do kojeg se može stići pešačkom i biciklističkom stazom Vranjevac, kao i do samog Spomen-obeležje Vranjevac, posvećeno žrtvama Prvog svetskog rata. U zaključku, Opština Malo Crniće je spoj tradicije i prirodnog bogatstva, sa mogućnošću razvoja turističkih potencijala. 2.2 Trenutno stanje i predlog budućeg stanja linija u javnom prevozu na teritoriji opštine Malo Crniće Trenutno stanje Trenutno se organizacija prevoza putnika na teritoriji opštine obavlja po modelu zasnovanom na ugovoru o pružanju usluga javnog prevoza, zaključenom u skladu sa odredbama Zakona o javnim nabavkama. Prevoznik se bira kroz postupak javne nabavke, a ugovorom se definišu obaveze prevoznika u pogledu obavljanja prevoza, usmerenog na prevoz korisnika predškolskih ustanova i učenika osnovnih škola: OŠ „Moša Pijade“ Malo Crniće OŠ „Draža Marković Rođa“ Smoljinac OŠ „Đura Jakšić“ Toponica OŠ ''Milisav Nikolić'' Boževac Predškolska ustanova ''14 oktobar'' Malo Crniće (Vrtići u Malom Crniću, Toponici, Batuši, Smoljincu i Kobilju). Finansiranje ovih usluga u potpunosti vrši opština iz budžetskih sredstava, pri čemu se subvencionišu troškovi prevoza učenika (srednjoškolaca) sa prebivalištem na teritoriji opštine za međumesni saobraćaj Ostali korisnici (stanovništvo van kategorije učenika) koriste usluge prevoza po komercijalnim cenama, bez značajnijeg subvencionisanja od strane lokalne samouprave. Ovaj model podrazumeva ograničenu pokrivenost teritorije, sa linijama prvenstveno prilagođenim potrebama školskog prevoza, što rezultira nedovoljnom dostupnošću javnog prevoza za širu populaciju, posebno u okolnim seoskim naseljima. Predlog budućeg stanja Predlogom javno-privatnog partnerstva (JPP) sa elementima koncesije predviđa se prelazak na integrisani i sveobuhvatni sistem javnog prevoza putnika, čije su linije koncipirane tako da obuhvate celokupnu teritoriju opštine i sva naseljena mesta u njoj. Usluga će i dalje biti usklađena u skladu sa potrebama dece predškolskog, školskog i srednjoškolskog uzrasta, ali će ujedno pokrivati i potrebe svih ostalih kategorija stanovništva – zaposlenih, penzionera, socijalno ugroženih grupa i ostalih građana. JPP model podrazumeva dugoročnu saradnju sa privatnim partnerom koji će biti odgovoran za investicije u vozni park, optimizaciju linija i pružanje usluga višeg kvaliteta. Javni partner (opština) zadržaće kontrolu nad monitoringom, standardima kvaliteta, dok će rizici biti optimalno raspoređeni između partnera. Pitanje modaliteta naplate usluga biće definisano u daljoj fazi razrade projekta, u zavisnosti od finansijskih mogućnosti, analiza troškova i koristi, kao i strateških odluka lokalne samouprave. Ovaj aspekt ostaje otvoren za dalju elaboraciju kako bi se obezbedio najoptimalniji model koji doprinosi održivoj mobilnosti i pristupačnosti prevoza za sve građane. Ovaj pristup omogućiće povećanu frekvenciju linija, bolju geografsku pokrivenost i značajno poboljšanje dostupnosti javnog prevoza za sve građane, čime se doprinosi održivoj mobilnosti, smanjenju saobraćajnih gužvi i poboljšanju kvaliteta života na celoj teritoriji opštine. 2.3 Definisanje mreže linija Projektovana mreža linija javnog prevoza putnika na teritoriji opštine Malo Crniće oblikovana je u skladu sa prostornim rasporedom naselja, položajem opštinskih i državnih puteva, kao i prevoznim zahtevima stanovništva. Budući da značajan deo tih zahteva potiče od prevoza dece predškolskog uzrasta, učenika osnovnih i srednjih škola, najveći broj linija i polazaka planiran je tako da odgovara potrebama ove kategorije putnika. Poseban značaj u planiranju imaju lokacije osnovnih škola u Malom Crniću, Smoljincu, Boževcu i Toponici, koje uz izraženu gravitaciju stanovništva ka Požarevcu u susednoj opštini, predstavljaju glavne ciljne tačke i polazne osnove linija u mreži. Zbog malog broja polazaka na većini relacija, koje ne prelaze 4-6 polazaka dnevno, a kod pojedinih relacija svega jedan polazak, radi formiranja prepoznatljivog i preglednog sistema javnog prevoza izvršeno je grupisanje relacija po glavnim koridorima, čime je dobijena mreža linija prikazana na Tabeli br. 1 i na slici br 1. Ovakvim pristupom omogućeno je jednostavnije razumevanje organizacije prevoza za korisnike, kao i efikasnije planiranje i upravljanje saobraćajem. Istovremeno, grupisanje linija doprinosi racionalnijem korišćenju raspoloživih voznih kapaciteta i boljoj povezanosti naselja. Tabela br. 1 – Mreža linija na području opštine Malo Crniće Oznaka linije Naziv linije L1 Salakovac izlaz – Malo Crniće – Crljenac – Kula – Boževac – Kobilje – Aljudovo L2 Salakovac izlaz – Kravlji Do – Toponica – Vrbnica L3 Salakovac izlaz – Salakovac – Šapine – Smoljinac – Malo Gradište L4 Salakovac izlaz – Salakovac – Smoljinac – Šapine – Zabrega – Boževac – Kobilje L5 Boževac – Kula – Aljudovo – Kobilje – Kula – Boževac L6 Boževac – Veliko selo – Boževac L7 Boževac – Zabrega – Boževac L8 Salakovac izlaz – Salakovac – Malo Crniće – Toponica – Vrbnica Tabela br.1 prikazuje pregled budućih linija čije će trase biti detaljno i grafički prikazane u nastavku. Ovde su navedene oznake linija (L1–L8) zajedno sa nazivima i redosledom prolaska kroz ključna naselja, čime se daje jasan uvid u planiranu mrežu lokalnog saobraćaja. Na slici br. 1 biće prikazane same rute –– sa tačnim putevima, stanicama i međusobnim povezivanjem sela, što će omogućiti lakše razumevanje kako će se linije kretati u praksi. Slika br. 1: Mreža linija na području opštine Malo Crniće Dominantnu poziciju u sistemu zauzima linija L1, koja ostvaruje najveći broj polazaka i prostire se dijametralno u odnosu na centar opštine, povezujući naselja Salakovac i Boževac. Na svojoj trasi linija prolazi kroz deset naselja opštine: Salakovac, Veliko Crniće, Malo Crniće, Batuš, Kalište, Crljenac, Kula, Aljudovo, Kobilje i Boževac. Saobraćaj vozila javnog prevoza prilagođen je realnim potrebama korisnika, te se ne ostvaruju polasci ka svim naseljima u svakom obrtu, što je precizno prikazano u redu vožnje. Ukupna dužina trase iznosi 27,40 km u oba smera, sa 13 stajališta i prosečnim međustaničnim rastojanjem od 2,11 km. U zimskom redu vožnje radnim danima ostvaruje se 9 polazaka u smeru A i 10 polazaka u smeru B, prosečno vreme poluobrta iznosi 45 minuta u smeru A i 40 minuta u smeru B, a za realizaciju je predviđeno 3 vozila. Minibusima se realizuje 13 polazaka, dok se za 6 polazaka koriste solo autobusi. U letnjem redu vožnje projektovano je po 2 polaska u svakom smeru. Slika 2. Prikaz trase linije 1 (L1) Dve značajnije linije u sistemu, sa po osam polazaka dnevno, jesu linije L2 i L3. Linija L2 povezuje naselja Vrbnica, Veliko Selo, Toponica i Kravlji Do, nastavljajući dalje ka Salakovcu, pri čemu tangira centar opštine. Ukupna dužina trase iznosi 21,50 km u oba smera (prosek 16,15 km), sa 5 stajališta u svakom smeru i prosečnim međustaničnim rastojanjem od 4,30 km. U zimskom redu vožnje za radni dan ostvaruje se 4 polaska u smeru A i 4 polaska u smeru B, prosečno vreme poluobrta iznosi 27 minuta, pri čemu se svi polasci obavljaju minibusima. U letnjem redu vožnje radnim danima linija ima po 1 polazak u svakom smeru, uz istu trasu i tip vozila. Slika 3. Prikaz trase linije 2 (L2) Linija L3 povezuje jedno od najvećih naselja u opštini Smoljinac sa Salakovcem na izlazu prema Požarevcu, a na svojoj trasi obuhvata i naselja Malo Gradište i Šapine, pri čemu tangira centar opštine. Ukupna dužina trase iznosi 18,40 km u oba smera (prosek 17,50 km), sa 5 stajališta po smeru i prosečnim međustaničnim rastojanjem od 3,68 km. U zimskom redu vožnje radnim danima ostvaruje se 4 polaska u smeru A i 4 polaska u smeru B, prosečno vreme poluobrta je 31 minut, a za realizaciju su predviđeni mini busevi. U letnjem redu vožnje radnim danima linija ostvaruje 2 polaska u svakom smeru, uz istu trasu i tip vozila. Slika 4. Prikaz trase linije 3 (L3) Linija L4 povezuje grupu naselja u zoni Boževca (Kula, Kobilje i Aljudovo) sa Salakovcem, pri čemu se najveći deo trase pruža državnim putem Ib reda broj 33 na pravcu Požarevac – Kučevo. Na toj deonici trasa linije prolazi kroz naselja Zabrega, Šapine i Salakovac, nastavljajući do izlaza iz Salakovca, pri čemu tangira centar opštine. Ukupna dužina trase iznosi 51,20 km, sa 9 stajališta i prosečnim međustaničnim rastojanjem od 5,69 km. U zimskom redu vožnje radnim danima ostvaruje se samo jedan polazak (u smeru A), prosečno vreme poluobrta iznosi 85 minuta, a za realizaciju je predviđen minibus. U letnjem redu vožnje na liniji L4 nema polazaka. Slika 5. Prikaz trase linije 4 (L4) Linije L5, L6 i L7 čine grupu perifernih linija koje prvenstveno služe za prevoz đaka u školu u naselje Boževac. Linija L5 povezuje Kulu, Aljudovo i Kobilje sa Boževcem, linija L6 povezuje Veliko Selo sa Boževcem, dok linija L7 povezuje Zabregu sa Boževcem. Dužine trasa kreću se od 8,00 km kod L7 do 27,40 km kod L6, uz prosečna međustanična rastojanja od 4,00 km (L7) do 9,13 km (L6). U zimskom redu vožnje sve tri linije imaju neznatan broj polazaka. Linije L5 i L6 imaju po jedan polazak, dok L7 ima dva polaska, po jedan u svakom smeru. Linije L5 i L6 funkcionišu kao kružne, odnosno bez prekida na poluobrtu. Slika 6. Prikaz trase linija L5, L6 i L7 Linija L8, dijametralnog tipa, povezuje Vrbnicu, Veliko Selo i Toponicu sa Malim Crnićem, a zatim se njena trasa nastavlja dalje ka Salakovcu. Ukupna dužina trase iznosi 22,30 km u oba smera, sa 7 stajališta i prosečnim međustaničnim rastojanjem od 3,19 km. U oba sezonska reda vožnje radnim danima odvija se po jedan polazak u svakom smeru, sa prosečnim vremenom poluobrta od 42 minuta, pri čemu je prevoz organizovan minibusima. Slika 7. Prikaz linije 8 (L8) Na osnovu izvršenog grupisanja relacija po glavnim koridorima formirana je mreža od osam autobuskih linija koje povezuju Salakovac, Boževac i okolna naselja, prilagođena realnim potrebama stanovništva i postojećem obimu saobraćaja. Ovako definisana mreža linija doprinosi većoj preglednosti sistema javnog prevoza, olakšava korišćenje usluge putnicima i stvara osnovu za dalje unapređenje i optimizaciju redova vožnje u skladu sa budućim potrebama. 2.4. Statički i dinamički elementi linija u novom sistemu Za projektovanu mrežu linija, u narednoj tabeli prikazani su osnovni statički elementi po linijama. Prema pružanju trasa u odnosu na centar opštine, dve linije (L1 i L8) imaju dijametralni karakter, dok su linije L2, L3 i L4 tangencijalnog tipa. Preostale linije L5, L6 i L7 svrstavaju se u periferne linije, sa funkcijom povezivanja naselja u zoni Boževca i njihovog pristupa osnovnim školama. Najduža linija u sistemu je L4, sa ukupnom dužinom trase od 51,20 kilometara, dok su najkraće L7 (8,00 km) i L3 (18,40 km po smeru). Dužine dijametralnih linija kreću se od 22,30 km (L8) do 27,40 km (L1), dok tangencijalne linije ostvaruju prosečne dužine između 16,15 km (L2) i 17,50 km (L3). Broj stajališta na linijama značajno varira, u rasponu od 2 stajališta na L7 do 13 stajališta na L1. Prosečno međustanično rastojanje zavisi od prostorne razuđenosti naselja duž trase: najmanje međustanično rastojanje beleži se na L1 (2,11 km), dok najveće dostiže 9,13 km na perifernoj liniji L6. Ovakva klasifikacija i prostorna organizacija linija omogućavaju jasno sagledavanje uloge svake pojedinačne linije u ukupnom sistemu javnog prevoza, kako sa aspekta dužine trase i broja stajališta, tako i sa aspekta funkcionalne povezanosti naselja. Ovakva struktura mreže odražava kombinaciju linija koje obezbeđuju međusobno povezivanje glavnih naselja opštine, dostupnost školama i centralnim sadržajima, kao i pristup glavnim pravcima koji povezuju opštinu sa susednim teritorijama, pre svega Požarevcem, pri čemu se istovremeno vodilo računa o racionalnom korišćenju postojeće saobraćajne infrastrukture, usklađivanju prevozne ponude sa realnim potrebama stanovništva i stvaranju preduslova za unapređenje kvaliteta i pouzdanosti javnog prevoza u budućem periodu. Pored toga, ovako definisana mreža linija obezbeđuje stabilan okvir za funkcionisanje javnog prevoza, omogućavajući doslednu organizaciju saobraćaja i jasno definisane veze između naselja u okviru opštine. Svi navedeni statički pokazatelji, uključujući dužine linija, broj stajališta i međustanična rastojanja, sistematizovano su prikazani u tabeli br. 2 u nastavku: Tabela br 2. Oznaka Naziv linije Dužina linije Broj stajališta Prosečno međustanič no rastojanje smer A smer B Prose k* smer A smer B smer A smer B L1 Salakovac izlaz-Malo Crniće- Crljenac-Kula-Boževac- Kobilje-Aljudovo 27,40 27,40 24,27 13 13 2,11 2,11 L2 Salakovac izlaz-Kravlji Do- Toponica-Vrbnica 21,50 21,50 16,15 5 5 4,30 4,30 L3 Salakovac izlaz-Salakovac- Šapine-Smoljinac-Malo Gradište 18,40 18,40 17,50 5 5 3,68 3,68 L4 Salakovac izlaz-Salakovac- Smoljinac-Šapine-Zabrega- Boževac-Kobilje 51,20 - 51,20 9 - 5,69 - L5 Boževac-Kula-Aljudovo- Kobilje-Kula-Boževac 26,10 - 26,10 6 - 4,35 - L6 Boževac-Veliko selo-Boževac 27,40 - 27,40 3 - 9,13 - L7 Boževac-Zabrega- Boževac 8,00 8,00 8,00 2 2 4,00 4,00 L8 Salakovac izlaz-Salakovac- Malo Crniće-Toponica- Vrbnica 22,30 22,30 22,30 7 7 3,19 3,19 * Prosečna vrednost dužine linije uključujući i krakove trase za radni dan u zimskom redu vožnje Za projektovanu mrežu linija i formirani zimski red vožnje za radni dan, u narednoj tabeli prikazani su osnovni dinamički elementi po linijama. Podaci obuhvataju broj polazaka po smerovima, prosečno vreme poluobrta, potreban broj vozila za realizaciju reda vožnje i raspodelu polazaka prema tipu vozila. Najveći broj polazaka ostvaruje linija L1 (9 polazaka u smeru A i 10 u smeru B), za čiju realizaciju je potrebno tri vozila, uz prosečno vreme poluobrta od 45 minuta u smeru A i 40 minuta u smeru B. Slede linije L2 i L3 sa po četiri polaska u oba smera, dok linija L4 ima samo jedan polazak, i to u jednom smeru. Periferne linije L5 i L6 ostvaruju po jedan polazak dnevno, L7 ima dva polaska u oba smera, dok linija L8 ostvaruje po jedan polazak u oba smera. Većina polazaka (34) realizuje se minibusima, dok se solo autobusi koriste na linijama sa većim zahtevima u kapacitetu, pri čemu ostvaruju ukupno 10 polazaka. Vozila se kombinuju između linija, pa se ukupno do osam vozila raspoređuje tako da obavljaju prevoz na više linija u toku dana. Zbog malih prevoznih zahteva na području opštine Malo Crniće i činjenice da većina linija ima svega nekoliko polazaka dnevno, intervali sleđenja se kreću na nivou od nekoliko sati, pa u ovakvim sistemima nema praktičnog smisla govoriti o klasičnim intervalima u gradsko-prigradskom javnom prevozu putnika. Ovakva struktura reda vožnje ukazuje na izraženu dominaciju linija L1, L2 i L3, dok ostale linije imaju dopunsku ulogu, prvenstveno u organizovanju prevoza đaka i dece predškolskog uzrasta, kao i u obezbeđivanju osnovne povezanosti naselja sa centralnim sadržajima. Tabela br. 3 Oznaka Naziv linije Broj polazaka Vreme poluobrta* Broj vozila Broj polazak po tipu vozila smer A smer B smer A smer B Solo Mini bus L1 Salakovac izlaz-Malo Crniće- Crljenac-Kula-Boževac- Kobilje-Aljudovo 9 10 45 40 3 6 13 L2 Salakovac izlaz-Kravlji Do- Toponica-Vrbnica 4 4 27 27 1 - 8 L3 Salakovac izlaz-Salakovac- Šapine-Smoljinac-Malo Gradište 4 4 31 31 2 4 4 L4 Salakovac izlaz-Salakovac- Smoljinac-Šapine-Zabrega- Boževac-Kobilje 1 - 85 - 1 - 1 L5 Boževac-Kula-Aljudovo- Kobilje-Kula-Boževac 1 - 40 - - - 1 L6 Boževac-Veliko selo-Boževac 1 - 37 - - - 1 L7 Boževac-Zabrega- Boževac 2 2 10 10 1 - 4 L8 Salakovac izlaz-Salakovac- Malo Crniće-Toponica- Vrbnica 1 1 42 42 - - 2 UKUPNO 23 21 - - 8 10 34 2.5. Redovi vožnje na linijama javnog prevoza na teritoriji opštine Malo Crniće U skladu sa prethodno formiranom mrežom linija i utvrđenim prevoznim zahtevima, za sve linije izrađeni su redovi vožnje posebno za radni dan. Malo Crniće je mala opština sa 8.896 stanovnika prema poslednjem popisu iz 2022. godine, uz nisku gustinu naseljenosti. Zbog ograničenih prevoznih zahteva, nije opravdano uvoditi javni masovni prevoz putnika subotom i nedeljom, već je ekonomski znatno opravdanije organizovati vanlinijski prevoz ili prevoz na poziv, jer se ovi oblici mogu fleksibilno prilagoditi stvarnim potrebama korisnika i time obezbediti efikasniju i racionalniju upotrebu raspoloživih resursa. Kao posledica velikog udela đaka i studenata u strukturi korisnika javnog prevoza, a u skladu sa vremenskim neravnomernostima u zahtevima, na godišnjem nivou se mogu izdvojiti dva karakteristična perioda: period raspusta i period kada rade škole, pa su shodno tome napravljeni: Zimski red vožnje (za period kada rade škole) i Letnji red vožnje (za period kada ne rade škole). Redovi vožnje su dati u prilogu. Tabela br.4 Oznaka linije Zimski red vožnje - radni dan Letnji red vožnje - radni dan km Vozila Polu- obrt km Vozila Polu- obrt Solo Mini bus Solo Mini bus L1 459,50 2 1 19 155,50 1 1 4 L2 129,20 - 1 8 43,00 - 1 2 L3 140,00 1 1 8 88,80 1 - 4 L4 51,20 - 1 1 0,00 - - 0 L5 26,10 - - 1 0,00 - - 0 L6 27,40 - - 1 0,00 - - 0 L7 32,00 - 1 4 0,00 - - 0 L8 44,60 - 1 2 44,60 - - 2 Ukupno 910,00 3 5 44 331,90 2 2 12 Tabela br.5 Ozna ka lini jan feb mar apr maj jun jul avg sep okt nov dec Uku pno L1 5846, 0 8730, 5 1010 9,0 8122, 5 9190, 0 6461, 0 3576, 5 3569, 5 1010 9,0 1010 9,0 8886, 0 1010 9,0 94818, 0 L2 1635, 8 2454, 8 2842, 4 2282, 4 2584, 0 1808, 0 989,0 989,2 2842, 4 2842, 4 2497, 8 2842, 4 26610, 6 L3 2236, 8 2660, 0 3080, 0 2557, 6 2800, 0 2465, 6 2042, 4 1916, 0 3080, 0 3080, 0 2748, 8 3080, 0 31747, 2 L4 460,8 972,8 1126, 4 870,4 1024, 0 512,0 0,0 51,2 1126, 4 1126, 4 972,8 1126, 4 9369,6 L5 234,9 495,9 574,2 443,7 522,0 261,0 0,0 26,1 574,2 574,2 495,9 574,2 4776,3 L6 246,6 520,6 602,8 465,8 548,0 274,0 0,0 27,4 602,8 602,8 520,6 602,8 5014,2 L7 288,0 608,0 704,0 544,0 640,0 320,0 0,0 32,0 704,0 704,0 608,0 704,0 5856,0 L8 892,0 847,4 981,2 847,4 892,0 981,2 1025, 8 936,6 981,2 981,2 892,0 981,2 11239, 2 Ukupn o 11840,9 17290,0 20020,0 16133,8 18200,0 13082,8 7633,7 7548,0 20020,0 20020,0 17621,9 20020,0 189431,1 Ukupan predviđeni broj pređenih kilometara po svim linijama pokazuje mesečne varijacije u obimu saobraćaja, kretanjem od 7.548,0 kilometara u mesecima sa najmanje polazaka do 20.020,0 kilometara u periodima sa najviše aktivnosti. Ovi podaci odražavaju planirani intenzitet saobraćaja po mesecima, uzimajući u obzir sezonske i organizacione faktore. Sumiranjem svih mesečnih predviđenih vrednosti dobija se ukupan godišnji predviđeni broj kilometara na svim linijama, koji iznosi 189.431,1 kilometar, što predstavlja osnov za planiranje resursa i organizaciju rada javnog prevoza tokom cele godine. Ciljevi projekta Osnovni ciljevi projekta poveranja obavljanja delatnosti javnog prevoza putnika na teritoriji opštine Malo Crniće putem javno-privatnog partnerstva sa elementima konecesije jesu usklađivanje sa važećom zakonskom regulativom i efikasnija organizacija prevoza: Predlog projekta javno-privatnog partnerstva sa elementima koncesije je u skladu sa važećom zakonskom regulativom, odnosno važećim Zakonom o komunalnim delatnostima („Službeni glasnik RS“, broj 88/2011, 104/2016, 95/2018 i 94/2024) kojim je propisano da se na postupak poveravanja obavljanja komunalne delatnosti čije se finansiranje obezbeđuje iz budžeta jedinice lokalne samouprave, odnosno čije se finansiranje obezbeđuje u celosti ili delimično naplatom naknade od korisnika komunalnih usluga, primenjuju odredbe zakona kojima se uređuje javno-privatno partnerstvo i koncesije. Članom 11. stav 1. tačka 6. Zakona o javno-privatnom partnerstvu i koncesijama („Službeni glasnik RS“, br. 88/2011, 15/2016 i 104/2016) regulisano je da se koncesija može dati za javni prevoz. Shodno navedenom, predmet koncesije je poveravanje obavljanja delatnosti gradskog i prigradskog linijskog prevoza putnika na teritoriji opštine Malo Crniće u celini, privatnom partneru. Realizacija ovakvih projekata partnerstva predstavlja dokazan efikasan mehanizam za kvalitetno rešavanje potreba realizacije mobilnosti stanovnika. Realizacija u sektoru komunalnih delatnosti (a naročito u autobuskom podsistemu javnog prevoza putnika) se obezbeđuje kroz sinergiju javnog i privatnog partnera. Implementacija ovog projekta će doprineti poboljšanju i unapređenju predmetne komunalne delatnosti, ali i doprineti stvaranju uslova za dugoročna optimalna, trajna i kvalitetna rešenja u unapređenju kvaliteta transportne usluge, efikasnosti i efektivnosti, funkcionisanju, organizaciji i upravljanja celinom transportnog sistema. Sa druge strane, implementacijom ovog projekta stanovnicima obezbeđuje se proizvodnja zahtevanog obima i kvaliteta transportne usluge koja uključuje realne troškove, uz povećanje stabilnosti, pouzdanosti, prostorne i vremenske dostupnosti sistema, pod ekonomski najpovoljnijim i ekološki prihvatljivim uslovima. Koncept nove strukture i funkcionisanja sistema javnog transporta putnika u Malom Crniću, će nakon implementacije ovog projekta obezbediti uslove za sprovođenje kontinualnog procesa razvoja i unapređenja sistema u budućnosti imajući u vidu realne sopstvene mogućnosti . Realizacija ovakvih projekata partnerstva predstavlja proveren i efikasan mehanizam za kvalitetno rešavanje potreba u oblasti mobilnosti stanovništva. U sektoru komunalnih delatnosti, posebno u autobuskom podsistemu javnog prevoza putnika, ovaj pristup osigurava sinergiju između javnog i privatnog sektora, što dovodi do optimizacije resursa i poboljšanja kvaliteta usluga. Implementacija ovog projekta donosi višestruke prednosti, uključujući: Poboljšanje kvaliteta transportnih usluga uvođenjem modernih vozila i tehnologija, stanovnici će imati pristup udobnijem i pouzdanijem prevozu. Ekonomska efikasnost jer privatni partner u predviđenom periodu trajanja koncesije donosi stručnost i inovacije, što može smanjiti operativne troškove i povećati profitabilnost sistema. Ekološka održivost i uvođenje ekološki prihvatljivih vozila doprinosi smanjenju ugljen-dioksida i poboljšanju kvaliteta vazduha. Dugoročna stabilnost jer projekat obezbeđuje kontinuitet u pružanju usluga, čime se izbegavaju prekidi u radu koji mogu nastati zbog nedostataka u finansiranju ili organizaciji. Implementacija ovog projekta doprineće unapređenju komunalne delatnosti, stvarajući uslove za dugoročna, optimalna i kvalitetna rešenja u oblasti transportnih usluga. Ovo uključuje povećanje efikasnosti i efektivnosti, kao i poboljšanje organizacije i upravljanja celokupnim transportnim sistemom. Sa druge strane, stanovnici opštine Malo Crniće dobijaju pristup transportnim uslugama koje odgovaraju realnim potrebama, uz garantovanu stabilnost, pouzdanost, prostornu i vremensku dostupnost, kao i transparentnost celokupnog ciklusa. Osim navedenih ciljeva, projekat javnog-privatnog partnerstva ima potencijal da unapredi i kapacitet planiranja i upravljanja transportnim sistemom na lokalnom nivou. Prisustvo privatnog partnera omogućava primenu najboljih praksi i standarda u oblasti upravljanja autobuskim sistemom, što se direktno odražava na kvalitet usluga, brzinu reagovanja i fleksibilnost u odgovoru na promene potreba korisnika. Partnerstvo omogućava i bolju kontrolu operativnih parametara, kao što su tačnost polazaka, učestalost saobraćajnih linija i optimizacija maršruta u zavisnosti od dinamike potražnje, što je od suštinskog značaja za efikasan rad sistema. Projekat takođe omogućava dugoročnu stabilnost i predvidljivost finansiranja sistema, jer privatni partner unosi svoju ekspertizu u upravljanje resursima, dok javni sektor osigurava regulisanu kontrolu i nadzor u skladu sa zakonskim okvirima. Ova sinergija obezbeđuje da se javni interes održi, a istovremeno uvode inovacije i optimizacije koje bi bile teško postižne u potpuno javnom modelu. Poseban značaj ima i uticaj na prostornu i socijalnu dostupnost usluga, jer je moguće planirati linije i polaske tako da se obezbedi ravnomerna dostupnost prevoza u svim delovima opšeine i okoline, uključujući manja i periferna naselja. Ovo doprinosi socijalnoj inkluziji, jer stanovnici koji žive u udaljenijim delovima opštine dobijaju adekvatan pristup osnovnim uslugama, školama, radnim mestima i centralnim sadržajima. Implementacija projekta ima i pozitivan efekat na životnu sredinu. Istovremeno, povećana efikasnost sistema i optimizacija maršruta dovode do smanjenja nepotrebnih kilometara i potrošnje goriva, što pozitivno utiče na ekonomsku održivost i finansijski balans sistema. Projekat takođe otvara mogućnosti za buduća unapređenja i integraciju sa širim sistemima transporta na regionalnom nivou, što doprinosi boljoj povezanosti opštine sa okolinom i susednim opštinama. Kontinuiranim razvojem i prilagođavanjem mreža linija, reda vožnje i tehnoloških rešenja, sistem javnog prevoza može da održi visok nivo kvaliteta i pouzdanosti i u budućnosti, odgovarajući na promene u broju korisnika, urbanizaciji i drugim socijalno-ekonomskim faktorima. Ukupno, implementacija navedenih ciljeva projekta predstavlja temelj za dugoročnu održivost, funkcionalnost i efikasnost sistema javnog prevoza, uz direktnu korist za korisnike i zajednicu u celini, stvarajući stabilno, pouzdano i kvalitetno rešenje koje će omogućiti planirani razvoj i modernizaciju usluga prevoza u skladu sa aktuelnim potrebama i budućim izazovima. 3. RAZLOZI ZA DAVANJE KONCESIJE I OBRAZLOŽENJE DUŽINE TRAJANJA KONCESIJE Razlozi, odnosno opravdanost za davanje predmetne koncesije u trajanju koje će biti definisano ovim aktom, sadržani su u zakonskoj obavezi da obezbedi organizaciju obavljanja javnog linijskog prevoza putnika na teritoriji opštine, a što je definisano: •Članom 57. Zakona o prevozu putnika u drumskom saobraćaju kojim je definisano da jedinice lokalne samouprave uređuju i obezbeđuju, u skladu sa zakonom, organizaciju i način obavljanja javnog prevoza putnika koji se obavlja na teritoriji jedinice lokalne samouprave i taksi prevoza; •Članom 65. stav 1. Zakona o prevozu putnika u drumskom saobraćaju registraciju i overu reda vožnje za linijski prevoz vrši: za gradski i prigradski prevoz - opštinska, odnosno gradska uprava, odnosno uprava nadležna za poslove saobraćaja; •Članom 20. stav 1. tačka 2. Zakona o lokalnoj samoupravi gde JLS, preko svojih organa, u skladu s Ustavom i zakonom uređuje i obezbeđuje obavljanje i razvoj komunalnih delatnosti, lokalni prevoz, korišćenje građevinskog zemljišta i poslovnog prostora; •Članom 2. Zakona o komunalnim delatnostima koji definiše komunalne delatnosti u smislu ovog zakona kao delatnosti pružanja komunalnih usluga od značaja za ostvarenje životnih potreba fizičkih i pravnih lica kod kojih je jedinica lokalne samouprave dužna da stvori uslove za obezbeđenje odgovarajućeg kvaliteta, obima, dostupnosti i kontinuiteta, kao i nadzor nad njihovim vršenjem kao i da je kao komunalna delatnost definisana i delatnost prigradskog prevoza putnika; •Članom 4. stav 1. Zakona o komunalnim delatnostima koji definiše da jedinica lokalne samouprave, u skladu sa ovim zakonom, obezbeđuje organizacione, materijalne i druge uslove za izgradnju, održavanje i funkcionisanje komunalnih objekata i za tehničko i tehnološko jedinstvo sistema i uređuje i obezbeđuje obavljanje komunalnih delatnosti i njihov razvoj; •Članom 4. stav 3. Zakona o komunalnim delatnostima koji definiše da jedinica lokalne samouprave uređuje u skladu sa zakonom uslove obavljanja komunalnih delatnosti, prava i obaveze korisnika komunalnih usluga, obim i kvalitet komunalnih usluga i način vršenja nadzora nad obavljanjem komunalnih delatnosti obezbeđujući naročito: 1) odgovarajući obuhvat, obim i kvalitet komunalnih usluga, koji podrazumeva naročito: zdravstvenu i higijensku ispravnost prema propisanim standardima i normativima, tačnost u pogledu rokova isporuke, sigurnost i zaštitu korisnika u dobijanju usluga, pouzdanost, pristupačnost i trajnost u pružanju usluga; 2) razvoj i unapređivanje kvaliteta i asortimana komunalnih usluga, kao i unapređivanje organizacije rada, efikasnosti i drugih uslova pružanja usluga; 3) saglasnost sa načelima održivog razvoja, koja su definisana posebnim zakonom koji uređuje određenu komunalnu delatnost; 4) efikasno korišćenje resursa i smanjenje troškova obavljanja komunalnih delatnosti uspostavljanjem saradnje dve ili više jedinica lokalne samouprave i drugim aktivnostima kada za to postoji mogućnost; 5) konkurenciju u obavljanju delatnosti. •Članom 9. Zakona o komunalnim delatnostima gde se pod poveravanjem obavljanja komunalne delatnosti podrazumeva se vremenski oročeno ugovorno uređivanje odnosa u vezi sa obavljanjem komunalne delatnosti ili pojedinih poslova iz okvira komunalne delatnosti između jedne ili više jedinica lokalne samouprave i vršioca komunalne delatnosti, koje za cilj ima pružanje komunalnih usluga na teritoriji jedne ili više jedinica lokalne samouprave ili na delu teritorije jedinice lokalne samouprave. Poveravanje obavljanja komunalne delatnosti vrši se na osnovu odluke skupštine jedinice lokalne samouprave o načinu obavljanja komunalne delatnosti i ugovora o poveravanju, osim kada se osniva javno preduzeće. Na postupak poveravanja obavljanja komunalne delatnosti čije se finansiranje obezbeđuje iz budžeta jedinice lokalne samouprave, odnosno čije se finansiranje obezbeđuje u celosti ili delimično naplatom naknade od korisnika komunalnih usluga, primenjuju se odredbe zakona kojima se uređuje javno-privatno partnerstvo i koncesije. Organizacijom linijskog prevoza putnika na području opštine Malo Crniće, glavni cilj je da se obezbedi adekvatan prevoz učenika do obrazovnih institucija, radnika do njihovih radnih mesta, kao i prevoz drugih građana koji imaju potrebu za korišćenjem usluga javnog prevoza kako bi stigli do svojih odredišta. Opština je obavezna da pruži odgovarajući obim i kvalitet komunalnih usluga javnog prevoza, uz uvažavanje potreba i materijalnih mogućnosti korisnika, kao i finansijskih kapaciteta . S obzirom da opština ne poseduje javno preduzeće koje se bavi organizacijom gradskog i prigradskog linijskog prevoza putnika, potrebno je ili formirati javno preduzeće ili realizovati projekat javno-privatnog partnerstva sa elementima koncesije za pružanje usluge od opšteg interesa. Ovo podrazumeva poveravanje obavljanja komunalne delatnosti linijskog prevoza putnika u opštini Malo Crniće, a shodno odredbama Zakona o javno-privatnom partnerstvu i koncesijama („Službeni glasnik RS“, br. 88/2011 , 15/2016 i 104/16), kako bi se obezbedio adekvatan prevoz građana, a posebno onih lica koja nisu u mogućnosti da koriste alternativne vrste prevoza ili bi im to s obzirom na njihovo imovinsko ili psihofizičko stanje bilo otežano. Osnivanje i pokretanje rada javnog preduzeća, kao što je napomenuto, zahtevalo bi značajna finansijska ulaganja, uključujući sredstva za materijalno, tehničko i kadrovsko opremanje kako bi preduzeće bilo sposobno da obavlja delatnost gradskog i prigradskog prevoza putnika. To bi podrazumevalo velika ulaganja u nabavku i održavanje voznog parka, izgradnju i održavanje parking prostora i administrativnih objekata, kao i značajne troškove za zarade zaposlenih. Međutim, negativne tendencije kao što su depopulacija i sve veće korišćenje alternativnih vidova prevoza, kao što su lična prevozna sredstva i taksi usluge, ne pružaju dovoljnu garanciju ekonomske održivosti javnog preduzeća koje bi se bavilo ovom delatnošću.S obzirom na sve navedene faktore, opština Malo Crniće je odlučila da sprovede postupak za realizaciju projekta javno-privatnog partnerstva sa elementima koncesije, kako bi obezbedila obavljanje javnog linijskog prevoza kao delatnosti od opšteg interesa u periodu od 10 godina. U ovom kontekstu, osnovni ciljevi za sprovođenje procesa i realizaciju koncesije u sektoru javnog prevoza putnika su usmereni su na postizanje veće efikasnosti, kvaliteta i održivosti javnog prevoza, kao i na zadovoljavanje različitih potreba građana. Ovi ciljevi obuhvataju sledeće aspekte: Usklađenost sa zakonskim propisima i uređenje tržišta transportnih usluga, čime će se omogućiti potpuna usaglašenost sa važećim pravnim okvirima i standardima. Obezbeđivanje kvalitetne mobilnosti za sve građane na teritoriji opštine Malo Crniće, osiguravajući jednak pristup i sigurnost u korišćenju javnog prevoza za sve kategorije stanovnika. Ravnomerna i kontinuirana ponuda transportnih usluga u svim delovima, čime će se obezbediti jednaka dostupnost u predviđenim vremenskim periodima. Optimizacija transpornih kapaciteta u skladu sa potrebama korisnika, što podrazumeva usklađivanje kapaciteta prevoznih sredstava sa stvarnim zahtevima na tržištu. Povećanje pouzdanosti i stabilnosti sistema, čime će se obezbediti redovno i nesmetano funkcionisanje javnog prevoza, povećavajući poverenje građana. Podizanje atraktivnosti javnog prevoza kroz unapređenje kvaliteta usluga, što će privući veći broj korisnika i poboljšati imidž javnog prevoza u celini. Dugoročna optimizacija i unapređenje transportne usluge, čime će se osigurati efikasnost, ekonomska opravdanost i produktivnost javnog prevoza. Efikasno korišćenje resursa i povećanje ekološke odgovornosti, primenom ekološki prihvatljivih rešenja i energetski efikasnih prevoznih sredstava. Uređenost sistema u svim aspektima funkcionisanja, što podrazumeva stabilno i održivo upravljanje javnim prevozom, osiguravajući njegovu dugoročnu održivost. Povećanje ekološke prihvatljivosti transportnog sistema, što će uticati na smanjenje emisije štetnih gasova i poboljšanje kvaliteta životne sredine u opštini Malo Crniće. Zadovoljavanje socijalnih ciljeva, osiguravajući bolju dostupnost javnog prevoza za ranjive grupe stanovništva, kao što su starije osobe i osobe sa invaliditetom. 4. EVENTUALNO ODUZIMANJE POVERENIH POSLOVA Članom 53. stavom 1. Zakona o javno-privatnom partnerstvu i koncesijama („Službeni glasnik RS“, br . 88/2011, 15/2016 i 104/16) je definisan način prestanka JPP, odnosno definisano je da JPP sa ili bez elemenata koncesije prestaje: •ispunjenjem zakonskih uslova, •raskidom javnog ugovora zbog javnog interesa, •sporazumnim raskidom javnog ugovora, •jednostranim raskidom javnog ugovora, •pravnosnažnošću sudske odluke kojom se javni ugovor oglašava ništavim ili poništava. Članom 53. stavom 2. Zakona o javno-privatnom partnerstvu i koncesijama („Službeni glasnik RS“, br . 88/2011, 15/2016 i 104/16) je takođe definisano i da JPP sa ili bez elemenata koncesije prestaje ispunjenjem zakonskih uslova: 1)istekom roka na koji je zaključen javni ugovor; 2)smrću privatnog partnera, odnosno likvidacijom ili stečajem privatnog partnera. Istim članom, stavom 3. je predviđeno i da izuzetno od stava 2. tačka 2) ovog člana JPP sa ili bez elemenata koncesije ne mora prestati likvidacijom ili stečajem člana konzorcijuma, ako najmanje jedan član konzorcijuma preuzme neograničeno solidarno obavezu ispunjenja dela javnog ugovora člana konzorcijuma koji je likvidiran, odnosno nad kojim je okončan stečajni postupak, uz prethodnu saglasnost javnog partnera. Prevremeni raskid javnog ugovora zbog propusta privatnog partnera je nor